Τι είναι οι ακτίνες Χ; Πώς παράγονται; Που χρησιμοποιούνται;

Οι ακτίνες Χ είναι ακτίνες πολύ επικίνδυνες αλλά και πολύ χρήσιμες στην εποχή μας. Με τη βοήθειά τους, έχουμε καταφέρει να πετύχουμε πολλά πράγματα και στο μέλλον υπόσχονται να μας βοηθήσουν σε ακόμα περισσότερα.

Τι είναι λοιπόν οι ακτίνες Χ;

Οι ακτίνες Χ είναι μία πολύ δυνατή ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία που ταξιδεύει με την ταχύτητα του φωτός. Έχει πολύ μικρά μήκη κύματος και είναι πολύ διεισδυτική.

Για να καταλάβετε όμως τι είναι το μήκος κύματος, αν μπορούσαμε να αναπαραστήσουμε όλα τα κύματα πάνω σε ένα χαρτί, θα βλέπαμε ότι:

το κάθε κύμα απέχει χιλιάδες(!) φορές πιο κοντινή απόσταση από το γειτονικό του, σε σχέση με αυτό του απλού φωτός!!!

Αυτό σημαίνει ότι η συχνότητά τους είναι πολύ πολύ μεγαλύτερη.

σκεφτείτε τη συχνότητα απλά ως εξής:
έστω ότι σκάβουμε για να ανοίξουμε μία τρύπα στο χώμα με γκασμά. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, σε ένα λεπτό θα χτυπήσουμε το χώμα 10 φορές(χαμηλή συχνότητα). Αν πάμε όμως σε γρήγορη κίνηση, θα σκάψουμε με τον γκασμά 5 μέτρα τρύπα μέσα σε 1 λεπτό, αφού ο γκασμάς θα έχει χτυπήσει το χώμα 100 φορές(υψηλή συχνότητα).

Επειδή όμως η ενέργεια των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων, συνδέεται άμεσα με τη συχνότητα, οι ακτίνες Χ είναι πολύ πιο διεισδυτικές και δραστήριες από τις ακτίνες του απλού φωτός.

Αυτό που θα πρέπει να σας μείνει, είναι ότι μπορούν να ταξιδέψουν μέσα από αντικείμενα, που το απλό φως δεν μπορεί καν να διαπεράσει.

Πως παράγονται οι ακτίνες Χ;

Για να καταλάβετε τον τρόπο που παράγονται οι ακτίνες Χ, δώστε βάση σε αυτό:

αν ρίξουμε απλό άσπρο φως, πάνω σε έναν κόκκινο τοίχο, το φως αυτό θα προσκρούσει στον κόκκινο τοίχο και ο κόκκινος τοίχος, θα κάνει ανάκλαση μόνο το κόκκινο χρώμα από το φάσμα του λευκού φωτός.

Πιο απλά, αν το άσπρο φως πέσει εκεί πάνω, το φως που θα συνεχίσει να ταξιδεύει μετά τον κόκκινο τοίχο, θα είναι κόκκινο κι όχι άσπρο.


Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και κατά την παραγωγή των ακτίνων Χ:

Μία συσκευή βομβαρδίζει ηλεκτρόνια (όμως πιο επιταχυμένα από αυτά του απλού φωτός, με μία συσκευή υψηλής τάσης), πάνω σε ένα μέταλλο. Όταν αυτά ανακλώνται, αυτό που συνεχίζει να ταξιδεύει, είναι οι ακτίνες Χ!

Έτσι, για να μην το κουράζουμε, όσο μεγαλύτερη η τάση, τόσο γρηγορότερα πάνε τα ηλεκτρόνια που εκπέμπονται, τόσο πιο δυνατά προσκρούουν στο μέταλλο, τόσο πιο υψηλής συχνότητας ακτίνες Χ παράγονται.

Που χρησιμοποιούνται οι ακτίνες Χ;

Οι ακτίνες Χ χρησιμοποιούνται για ιατρικούς - οδοντιατρικούς σκοπούς όπως ακτινογραφίες, εσωτερική διάγνωση δοντιού, κλπ

Επίσης υπάρχει και πιο εξελιγμένη (αντί για δισδιάστατη, τρισδιάστατη απεικόνιση) μέθοδος χρήσης, όπου φαίνονται τα πάντα μέσα μας τρισδιάστατα (αξονικός τομογράφος).

Άλλη χρήση των ακτίνων Χ, είναι η ασφάλεια σε αεροδρόμια, κλπ. Χωρίς να μας ανοίξουν τις αποσκευές, μπορούν να ελέγξουν τα πάντα μέσα στη βαλίτσα μας.

Επίσης, στη βιομηχανία, για μεγάλα και πολυσύνθετα έργα (όπως τουρμπίνες αεροπλάνων), τις χρησιμοποιούν για να ελέγξουν για σπασίματα στο εσωτερικό, ραγίσματα, μικροφθορές, κλπ.

Για τους επιστήμονες, βρίσκει επίσης εφαρμογή για παράδειγμα, στη μέτρηση αποστάσεων μεταξύ των ατόμων, σε ένα μόριο κρυστάλλου, ή οτιδήποτε.

Τέλος οι αστρονόμοι τις χρησιμοποιούν για να μετρήσουν αποστάσεις με άλλους πλανήτες, κλπ. Βέβαια, πολλές φορές, λόγω της απορρώφησής των από την ατμόσφαιρα της γης, η μέτρηση πολλές φορές ξεκινάει από κάποιον δορυφόρο.


Γενικά οι ακτίνες Χ είναι πολύ επικίνδυνες για τον άνθρωπο.
Είναι πολύ διυσδειτικές και μπορούν πολύ εύκολα με μία και μόνο επαφή, να καταστρέψουν ιστούς από το σώμα μας.

Βέβαια αυτό καμία φορά, είναι και χρήσιμο: μπορούν να καταστρέψουν κάποια περιοχή με καρκίνο, θυσιάζοντας βέβαια και κάποιες υγιείς περιοχές.